Bir mekânsal planlama prosedürüyle, bir büyük projenin proje sahibi tarafından öngörülen konumda veya planlanan güzergâh alanında mekânsal ve çevresel açıdan uygun bir şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği, mümkün olduğunca erken bir aşamada – ruhsatlandırma sürecinden önce – tespit edilmelidir. Bir proje için ciddi olarak değerlendirilebilecek alternatif yer veya güzergâh seçenekleri varsa, bunlar da incelenir ve mekânsal planlama açısından değerlendirilir. Kural olarak bu süreçte bir ilk çevresel etki değerlendirmesi yapılır.
Mekânsal planlama prosedürleri, örneğin büyük hat inşaatı projeleri veya ulaşım projeleri için olduğu kadar, mekânsal açıdan önemli maden çıkarma projeleri, rüzgâr santralleri, eğlence tesisleri, alışveriş merkezleri vb. için de söz konusu olabilir.

Sürecin sonucunda, proje sahibi için bir uzman görüşü niteliğinde olan bir Eyalet Planlama Kararı verilir. Bu karar, projenin planlamasının uygun bir yer veya güzergâha göre yönlendirilmesini ve optimize edilmesini sağlar.
Kamu kurumları, sonraki planlama ve önlemlerde ve plan onaylarına ilişkin kararlarda, mekânsal planlama sürecinin sonucunu dikkate almak zorundadır. Daha sonraki bir ruhsatlandırma sürecinde, mekânsal planlama sürecinin sonuçları temel alınabilir.

Yetkili kurumun hizmetleri arasında şunlar yer alır

• proje sahiplerine danışmanlık verilmesi
• Mekân Düzenleme Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca başvuruların ve bildirimlerin kabulü
• bir proje için mekânsal planlama sürecinin gerekli olup olmadığının belirlenmesi
• Mekânsal Düzenleme Süreci için inceleme çerçevesini ve gerekli prosedür belgelerini koordine etmek üzere bir başvuru konferansının düzenlenmesi
• İlgili katılım süreciyle birlikte mekânsal planlama sürecinin yürütülmesi
• Projenin mekânsal ve çevresel uygunluğuna ilişkin eyalet planlama kararının alınması.

Kamu kurumlarının katılımının yanı sıra, sürece ilke olarak halkın katılımı da dahildir. Vatandaşların sürece katılabilmesi için, usul belgeleri yetkili kurumda halka açık olarak sergilenir ve internet üzerinden erişime sunulur; ardından görüşler değerlendirilir.
Sadece “hızlandırılmış mekânsal planlama prosedürleri” olarak adlandırılan durumlarda halkın katılımı zorunlu değildir. Bu durum, çevre etki değerlendirmesi yapma zorunluluğu bulunmayan projeler için nadir istisnai durumlarda söz konusudur.
Nihai eyalet planlama kararı kamuya açık olarak sergilenir ve internet üzerinden erişime sunulur.