Każdy cudzoziemiec musi posiadać uznany i ważny paszport lub dokument zastępujący paszport. Jeśli nie posiadają Państwo paszportu ani dokumentu zastępującego paszport, muszą Państwo zwrócić się do placówki dyplomatycznej swojego kraju pochodzenia o wydanie takiego dokumentu.

Dokument podróży dla cudzoziemców jest niemieckim dokumentem zastępującym paszport, który w szczególnych, wyjątkowych przypadkach może zostać wydany jako alternatywa.

Można ubiegać się o dokument podróży dla cudzoziemców, jeśli pochodzą Państwo z państwa spoza UE, nie posiadają Państwo paszportu ani dokumentu zastępującego paszport wydanego przez Państwa kraj pochodzenia i nie są Państwo w stanie uzyskać takiego dokumentu w sposób, który można uznać za rozsądny.

Za rozsądne uznaje się zazwyczaj

• złożenie wniosku o wydanie nowego lub przedłużenie ważności paszportu lub dokumentu zastępującego paszport w kraju pochodzenia z odpowiednim wyprzedzeniem przed upływem terminu ważności oraz współpracę w ramach postępowania urzędowego,
• wypełnienie obowiązku służby wojskowej lub innych obowiązków obywatelskich wymaganych do wydania paszportu krajowego, a także
• uiszczenie opłat ustalonych w tym celu w kraju pochodzenia.

Nierozsądne byłoby na przykład, gdyby osoba ta korzystała w Niemczech z azylu jako osoba prześladowana politycznie i z tego powodu nie mogła udać się do ambasady swojego kraju pochodzenia. Wysokie koszty uzyskania paszportu w kraju pochodzenia nie powodują, że jego uzyskanie staje się z zasady nierozsądne.

Składając wniosek o dokument podróży dla cudzoziemców, należy w miarę możliwości przedstawić dowody dotychczasowych starań o uzyskanie paszportu.

W przypadku jedynie tymczasowego braku paszportu wydanie dokumentu podróży dla cudzoziemców wchodzi w grę tylko wtedy, gdy wymagają tego istotne powody.

Oprócz niemożliwości uzyskania paszportu kolejnym warunkiem jest to, że

• pobyt w Niemczech jest legalny, tzn. albo już posiadają Państwo dokument pobytowy (zezwolenie na pobyt, zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt stały – WE), albo mają Państwo otrzymać go wraz z dokumentem podróżnym.
• ma Pan/Pani mieć możliwość ostatecznego opuszczenia terytorium federalnego.
• przebywa Pan/Pani w trakcie postępowania azylowego oraz
  • istnieje pilny interes publiczny związany z wydaniem dokumentu podróży lub
  • istnieją nadrzędne powody wymagające wydania dokumentu podróży lub
  • odmowa wydania dokumentu podróży stanowiłaby nadmierną trudność

oraz nie zagraża to przeprowadzeniu postępowania azylowego.

Urząd ds. cudzoziemców może postanowić, że dokument podróży ma obowiązywać wyłącznie w odniesieniu do określonych państw lub kontynentów.

Jeżeli państwo pochodzenia odmawia wydania paszportu lub dokumentu zastępującego paszport z powodów, które istnieją również w niemieckim prawie paszportowym, nie można wydać dokumentu podróży.