Ptasia grypa, zwana również potocznie ptasią grypą, to choroba zakaźna wywoływana przez wirusy ptasiej grypy. Może występować u kurczaków, indyków, kaczek, gęsi, ale także u innego drobiu, łabędzi i innych dzikich ptaków. Rozróżnia się dwie grupy wirusów ptasiej grypy, tak zwane wirusy grypy o niskiej patogenności ("mniej patogenne") i wirusy grypy o wysokiej patogenności ("wysoce patogenne"). Wysoce patogenne wirusy grypy (np. H5N1) mogą powodować ciężką chorobę u drobiu, zwłaszcza kurcząt lub indyków, która zwykle kończy się śmiercią. Z drugiej strony, nisko patogenne wirusy grypy często powodują niewielkie lub żadne objawy choroby, ponieważ wirusy te nie mają właściwości powodujących ciężką chorobę. Jednak wirusy grypy o niskiej patogenności mogą mutować w wysoce patogenną formę.

Tylko wirusy ptasiej grypy podtypów H5 i H7 mogą występować w postaci wysoce zjadliwej. Po zakażeniu wysoce zjadliwymi wirusami ptasiej grypy kurczaki i indyki wykazują objawy, takie jak wysoka gorączka, utrata apetytu, osłabienie, apatia i duszność. Występuje między innymi drastyczny spadek nieśności. Czasami zwierzęta umierają nagle, nie wykazując wcześniej żadnych rozpoznawalnych objawów. Zarażone zwierzęta zwykle umierają. U kaczek i gęsi objawy są czasami mniej wyraźne, więc infekcja nie jest rozpoznawana natychmiast.

Chociaż szczególnie kurczaki i indyki poważnie chorują, objawy ptasiej grypy nie są unikalne dla tej choroby i mogą występować również w przypadku innych chorób. Właściciele zwierząt muszą zatem niezwłocznie skonsultować się z lekarzem weterynarii, jeśli w stadzie wystąpią nieprawidłowości kliniczne (np. nagłe zgony, zmniejszone spożycie paszy i wody, spadek wydajności nieśnej itp.)

Jeśli istnieją powody, aby podejrzewać zakażenie ptasią grypą, należy niezwłocznie poinformować o tym właściwy urząd weterynaryjny. Urząd weterynaryjny decyduje następnie, czy należy pobrać próbki od zwierząt i poddać je analizie laboratoryjnej. Jeśli w laboratorium zostanie wykryte zakażenie wirusem ptasiej grypy H5 lub H7, właściwy urząd weterynaryjny musi podjąć zalecane środki kontroli. Dotyczy to wszystkich stad, niezależnie od liczby hodowanych ptaków. Na przykład, stado drobiu musi zostać ewakuowane. Następnie należy wyczyścić i zdezynfekować obiekt.

Z reguły wokół zakażonej fermy drobiu ustanawia się strefę zamkniętą o promieniu co najmniej 10 kilometrów na okres co najmniej 30 dni. W strefie zamkniętej obowiązują liczne ograniczenia. Na przykład trzymane ptaki nie mogą być przemieszczane.

Ze względu na wysokie ryzyko zakażenia i kosztowne środki kontroli, wszyscy hodowcy drobiu są zobowiązani do ochrony swoich zwierząt przed zakażeniem ptasią grypą i do ścisłego przestrzegania tak zwanych środków bezpieczeństwa biologicznego. Dotyczy to również małych gospodarstw hobbystycznych.

Niektóre środki bezpieczeństwa biologicznego są obowiązkowe dla wszystkich hodowców drobiu: Drób może być karmiony i pojony wyłącznie w miejscach niedostępnych dla dzikiego ptactwa. Pasza, ściółka i inne przedmioty, z którymi drób może mieć kontakt, muszą być przechowywane poza zasięgiem dzikiego ptactwa.

Inne ważne środki bezpieczeństwa biologicznego obejmują czyszczenie i dezynfekcję odzieży i obuwia przed wejściem do kurnika. Alternatywnie można stosować jednorazową odzież ochronną (kombinezony, ochraniacze na buty). Jednorazową odzież ochronną należy wyrzucić natychmiast po użyciu. Sprzęt i pojazdy również powinny być czyszczone i dezynfekowane przed wprowadzeniem ich do kurnika.

Każdy hodowca drobiu jest zobowiązany do powiadomienia właściwego urzędu weterynaryjnego o prowadzonej hodowli drobiu.

Zasadniczo wysoce zjadliwe wirusy ptasiej grypy mogą być przenoszone na ludzi. Zwykle dzieje się tak tylko w przypadku intensywnego kontaktu z zakażonymi zwierzętami. W związku z tym należy unikać kontaktu z zakażonymi zwierzętami lub stosować odpowiednie środki ochronne.